Afgelopen week werd bekend dat Martin Ros naar de rechter stapt naar aanleiding van zijn ontslag door de Tros. Martin Ros verzorgt op zaterdagochtend een boekenrubriek in het programma Tros Nieuwsshow. Hoewel de titel anders doet vermoeden grossiert de Nieuwsshow voornamelijk in oude en belegen berichten die ooit voor nieuws doorgingen. De rubriek van Martin Ros is het enige dat het programma dragelijk en de moeite waard maakt. Ik hoopte dat men deze ochtend nog wel even in zou gaan op de perikelen rondom het ontslag maar dat gebeurde helaas niet.

De Tros Nieuwsshow wordt gepresenteerd door Peter de Bie en Mieke van der Weij. Daarbij probeert Peter de gasten en de onderwerpen te doorgronden en doet Mieke de hele uitzending haar uiterste best om er zoveel mogelijk doorheen te kakelen. De rolverdeling is tenminste duidelijk. Er wordt zorgvuldig over gewaakt dat de gesprekken niet te diep gaan. Men wil kennelijk niet het risico lopen dat je er nog wat van op zou kunnen steken. De meeste onderwerpen worden niet verder uitgediept dan de oppervlakte. Wellicht is daar een doelgroep voor maar ik val daar niet onder. Als ik geïnteresseerd ben in oppervlakkige, eenzijdige en gekleurde behandeling van het nieuws kan ik ook bij het NOS journaal terecht, daar heb ik Peter en Mieke niet voor nodig. Helemaal irritant wordt het als Mieke als een naïef gansje haar politiek correcte braaksels de ether in slingert. De tenen krommen zich spontaan.

Bah. Om zoveel mogelijk van de ellende aan je voorbij te laten gaan hoef je pas om tien uur in te schakelen. Dan komt Martin Ros altijd even aankondigen wat hij aan boeken gaat bespreken. Soms is er tijd voor een klein gesprekje en kan Martin vast een ongezouten maar originele mening ventileren. Daarna kan de radio weer uit tot een uur of half elf want dan komt dan de rubriek van Martin. Hij bespreekt op onnavolgbare wijze een selectie van recent (en soms minder recent) verschenen boeken.

Daarbij komt nog niet eens zozeer de inhoud aan bod. Martin waakt er zorgvuldig voor om niet de clou of de verhaallijn te bespreken. Na een bespreking door Martin heb je als luisteraar nooit het idee “dat hoef ik dus ook niet meer te lezen”. Het mooie is dat Martin niets weggeeft maar wel de sfeer en de thematiek weet te bespreken. Je kunt als luisteraar dus wel bepalen of je wel of geen interesse hebt om het boek te lezen. Martin beperkt zich niet tot literatuur. Ook historische boeken passeren met enige regelmaat de revue. Daar Martin Ros beschikt over een ruime kennis van de geschiedenis weet hij de boeken prachtig in context te plaatsen.

Martin leeft zich helemaal in. Hij verplaatst zich in de hoofdrolspelers of in de schrijver van het boek. Hij poneert stellingen die in het boek staan als ware het zijn eigen stellingen. Het leuke daarvan is dat Martin, bedoeld of onbedoeld, reacties lospeutert bij Peter en Mieke. En dat zijn de momenten waar ik van smul. Zo zou onderstaande fictieve conversatie zo uit één van de uitzendingen kunnen komen:

Martin: “Het is toch wonderbaarlijk. Daar sta je niet bij stil. Daar wordt niet meer over gesproken maar Hitler heeft ook best goede dingen gedaan…”
Peter: “Nou, nou, Martin. Ik weet niet of…”
Martin: “Dat zeg ìk niet, Peter!… Dat kun je allemaal lezen in dit boek! Daar staat het allemaal beschreven! Van de gebeurtenissen aan het Oostfront. En de smerige politieke spelletjes met de Russen, Peter. Dat weet jij toch ook?”
Peter: “Uhhhh…” (Peter weet maar één ding en dat is dat hij eigenlijk helemaal niets weet, of dat hij dat knap voor de luisteraar weet te verbergen.)
Mieke (ongevraagd): “Nou, de Russen hebben wel meegeholpen om Hitler te verdrijven…”
Martin: “Oh ja, Mieke? En de belegering van Sint Petersburg? Waarom heeft dat negen en twintig maanden geduurd? Waar was het rode leger toen? Weet jij, Mieke, hoeveel inwoners er gestorven zijn tijdens de belegeri..”
Mieke (valt in de rede): “…maar de Duitsers belegerde toch Sint Petersburg?! Niet de Russen.”
Martin: “Ja, Mieke, maar het rode leger heeft niet of nauwelijks ingegrepen. Die hebben dat allemaal láten gebeuren, Mieke! Denk daar maar eens over na… Jij ook, Peter! Dat kun je allemaal vinden in dit prachtige boek. En vergeet niet: de Russen waren ook geen lieverdjes hoor, want…”
Mieke (onderbreekt kattig): “…de Duitsers ook niet!”
De kenau is kennelijk niet van plan om Martin ongestraft iets lelijks te laten zeggen over het Russische regime van weleer dat ze heimelijk hoger heeft zitten dan de luisteraar mag weten.
Martin: “Nee, maar dat zeg ik ook niet! Dat staat buiten kijf. Het gaat erom dat…”
Mieke (overschreeuwt): “Oh!”
Het gansje denkt dat ze een punt gemaakt heeft. De luisteraar weet wel beter.
Peter: “Heb je nog een boek, Martin?”
Mieke: “Niet wéér over de oorlog hoor”, huilt Mieke. Mieke houdt meer van boekjes over zonneschijn, bloemenweiden en mooie liefdesrelaties.

Prachtige radio, onvoorspelbaar, weergaloos en altijd origineel. Martin bespeelt de sentimenten als ware het een instrument. Hij weet precies welke knoppen gedrukt moeten worden om reacties los te peuteren. Dàt is waarom je op zaterdagochtend de radio aanzet. De aanstekelijke manier van vertellen, de onderkoelde humor. Het enthousiasme. Je zou verdomd nog eens een boek gaan lezen ook!

En dus moet dat verdwijnen. Weg ermee. Martin is te oud. De Tros wil de nieuwsshow verjongen. Het moet een jonger publiek aanspreken. En Martin past niet in dat plaatje. De “kids” vandaag de dag willen helemaal geen boeken lezen. Ze willen video games spelen. Weet Martin eigenlijk wel dat er ook iedere week nieuwe video spellen uitgebracht worden? Vast niet. Martin zit op zijn stoffige zolderkamertje tussen metershoge stapels boeken de nieuwste publicaties te lezen en te recenseren terwijl hij er geen weet van heeft dat de wereld op het punt staat om de release van Halo 3 mee te maken. Die Martin toch, hij is niet van deze tijd.

Gelukkig zijn Mieke en Peter nog jong en vitaal genoeg om wel mee te gaan in deze tijd. Zij zijn slechts de vijftig gepasseerd en passen nog moeiteloos door de opening van de verjongingsschaaf van de Tros. Martin niet. Die moet weg. Weg, ouwe! Er is geen plaats voor jou! Ik zou liever hebben dat ze dezelfde kaasschaaf eens langs de onderwerpen zouden halen. Dan valt ook minimaal drie kwart af. Toch raar dat Peter en Mieke dan wel de toets doorstaan. Zou men bij de Tros ook een onnozelheidsschaaf hanteren waar Peter en Mieke met gemak doorheen gaan maar waar een erudiet van het formaat Martin Ros keihard door afgesneden wordt?

“Hoe nu verder?”, vraagt u. U weet ook dat Martin Ros niet te vervangen is. Tijdens afwezigheid van Martin is er wel eens een invaller geweest maar die was dermate slecht dat ik ergens in een hoekje met een scheermes in mijn polsen heb zitten hakken. Het verlangen naar de dood bleek sterker dan zijn boekenrubriek.

Het ziet ernaar uit dat de Tros Nieuwsshow mee moet in de debilisering van Nederland. Het programma dient zich aan te passen aan het niveau en de samenstelling van het volk. Je moet de middenmoot aanspreken anders kun je meteen het veld ruimen. Dus de meest logische stap lijkt om de boekenrubriek te vervangen door een game review rubriek. Tros game news.

Peter: “Nou, ze zijn er weer, ook deze morgen met het allerlaatste nieuws.”
Mieke: “Ja, zojuist aangeschoven achter de spelmachines, Rachid en Umar met allemaal nieuwe spelletjes.”
Umar: “Respect voor de vette drops van deze week. De shizzle op de straat, geloof het maar. Moddervette first person shooter deze week uit, man.”
Rachid: “Jij hebt het over brainsucker 2010 zeker, man.”
Umar: “Whaa man, je weet tog, brainsucker is de vetste dope shit van de hele biz man.”
Rachid: “Woord man.”
Umar: “Rachid, mattie. Laten we even spelen dan kan die hoer hier zien hoe het werkt…”
Mieke houdt wijselijk haar mond. Als je moet kiezen tussen je eigen trots of je verkrampte politiek correcte idealen dan kun je maar beter je trots inslikken. Maakt toch niet uit dat die jongens je een hoer noemen? Best wel spannend eigenlijk.
Rachid: “Haha.. Umar… Umar… jij denkt dat die vrouwtje dat snapt?”
Umar: “Ja man, die bitch is vet lauw anders was ze weg geweest net als die ouwe boekenhomo, je weet tog?”
Rachid: “Ik kies deze battlefield man. Gaza horror.”
Umar: “Vèèèèt man! We gaan ze hèllemaal naar de klote schieten man!”
Rachid: “Woord man. Dubbel woord.”
Umar: “Okee. Spelletje is nu begint. Dit is Rachid en dit ben ik. We gaan samen de vijand slopen. De joden zit daar. Dat kan je zien op die kaartje daar in beeld.”
Rachid: “Daar loopt een jood man. Schieten dan! Achter hem aan man. Schiet die hersenen uit z’n hoofd man.”
Umar: “Zie je dat graphics? Het bloed spat echt in het rond zie je? En het bloed gutst uit die hoofd en het blijft gewoon op de grond liggen, man! Dit is zo wreed realistisch. Moet je echt gaan spelen deze game.”

Peter en Mieke zitten met open mond te kijken naar het tafereeltje dat zich hier afspeelt. Peter kijkt naar de producer maar die haalt zijn schouders op. Het is verjonging. Je doet er niets aan.

Rachid: “Die jood is helemaal dood man. Kijk dan, als je die hersenen nu uit zijn kop zuigt dan stijgt je energie level. Dig? Nieuwe powerups en moves. Wreed lauw. Brainsucker bonus! Ha ha…”
Umar: “Vèèèt man. Nu is die jood dood maar als je nu tegen ‘m aan trapt krijg je nog bonus. En je moet z’n wapen pakken. Matties thuis, niet vergeten, altijd die wapen pakken van je tegenstander.”
Rachid: “En z’n bitch rapen. Altijd z’n bitch rapen. Dat is voor de vertility bonus na de eerste drie levels.”

Dit was niet wat Mieke zich ervan voorgesteld had. Mieke heeft toch een beetje spijt. Ze dacht dat als ze de redactie van Tros Nieuwsshow kon overtuigen dat Martin Ros eruit moest dat ze dan wel van de oorlogsverhalen af was. Maar nu snapt Mieke het ineens: oorlog en conflicten zijn alom aanwezig. Het zit geworteld in de samenleving. Was Martin hier maar. Hij kon zo lekker vertellen. Natuurlijk, Martin vergat haar naam wel eens. Laaiend was ze dan. Dat was dan ook in eerste instantie de reden waarom ze Martin probeerde weg te werken. Maar zo erg was het eigenlijk allemaal niet. En hij vergat haar naam wel eens maar Martin heeft haar nog nooit een hoer genoemd. De jongeren moesten juist voor wat jeugdig enthousiasme zorgen op de zaterdagmorgen maar veel meer dan het uitslaan van jongeren- en schutting-taal is het niet.

Waar is Martin? Mieke verlangt naar zijn onschuldige, kinderlijke enthousiasme. En waarom maken ze geen spelletjes over zonneschijn, bloemenweiden en mooie liefdesrelaties?
Mieke snikt.
“Sorry Martin”, snottert ze iets te luid waardoor het in de uitzending te horen is.

Rachid: “Umar, wat zegt die hoer?”
Umar: “Weet ik veel, man. Weet je wat ik wel weet? Het is tijd voor Gang Rape 4! Die nieuwste game in de gang rape serie is uit en hij is vèèèt wreed…”

Verjonging? Ik kan niet wachten.

Tags: Martin Ros, Mieke van der Weij, Nieuwsshow, Oorlog, Peter de Bie, radio, verjonging

This entry was posted on Saturday, December 1st, 2007 at 17:18 and is filed under funny, literatuur, opinion, proza. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.