Recensie: Het einde van mensen in 1967
Na het lezen van enkele van mijn korte verhalen bemerkte een bevriend collega, Frank, een opvallende gelijkenis met het werk van Herman Brusselmans. Snel, grof & buitengewoon geweldadig. Helaas moest ik bekennen dat ik niet bekend ben met het werk van Brusselmans waarop Frank me, binnen no-time, een boek van Brusselmans bezorgde: “Het einde van mensen in 1967″. Het is een geweldig boek dat een bespreking verdient. Ik probeer bewust de verhaallijn niet prijs te geven voor degene die het boek nog wil lezen.
“Het einde van mensen in 1967″ van Herman Brusselmans verscheen in 1999. Als je de bibliografie van Brusselmans doorneemt zie je dat het een enorm productief schrijver is. Twee romans per jaar is eerder regel dan uitzondering. En als die allemaal hetzelfde niveau hebben als “Het einde van mensen in 1967″ dan is dat een buitengewone prestatie.
Dit boek wordt gepresenteerd als een verhalenbundel. Dat is eigenlijk raar omdat alle verhalen eigenlijk andere invalshoeken zijn op het leven van mensen uit het dorp Lensbeke en omstreken waarin telkens dezelfde personen een rol spelen. Wat dat betreft zou ik het eerder vijf hoofdstukken noemen maar wie ben ik? Wel moet gezegd worden dat alle verhalen of verhaallijnen meesterlijk in elkaar overlopen of in elkaar geschoven zijn.
Brusselmans beschrijft het kleine dorpsleven van een aantal Vlaamse gehuchten. De kneuterigheid en nietzeggende levens in de “ons kent ons” streek wordt meesterlijk gecontrasteerd met bijzonder zwarte en donkere voorvallen. De op het eerste gezicht simpele zielen blijken toch heel scherpe randjes te hebben. Brusselmans doorklieft alle gebeurtenissen met een zwartegallige humor waar je vrolijk van wordt.
Het leven in dit boek speelt zich voornamelijk af ik kroegen en andere locaties van twijfelachtig allooi. De meeste karakters in dit boek lijken nutteloze klaplopers, erg knap weerspiegelt in de dialogen die zo in een willekeurige kroeg opgetekend kunnen worden. Het zich ontrekken aan het dorpse leven blijkt moeilijker dan gedacht.
Wat ik bijzonder geestig vind is dat er telkens teruggegrepen wordt naar hoe mensen (of diens ouders) zich opgesteld hebben in de oorlog. Heel Lensbeke bleek een nest van collaborateurs. Mensen die in het verzet hebben gezeten worden met de nek aangekeken. Het geeft een aardig beeld van de zwarte kant.
Ik wil met opzet geen belangrijke verhaal elementen prijsgeven dus ik kan niet invoering ingaan op het verhaal. Wel kan ik melden dat er veel gebeurt in de verhalen. De gebeurtenissen volgen elkaar in hoog tempo op. Daarbij zijn de, weliswaar briljant geschreven, stompzinnige dialogen een welkome afwisseling.
Voor mensen zoals ik die denken dat ze geen tijd hebben (of kunnen maken) om boeken te lezen is dit echt een aanrader. In slechts twee honderd bladzijden word je van de ene gebeurtenis in de andere gestort. Soms verrassend, soms voorspelbaar maar zonder uitzondering goed geschreven. Applaus voor Brusselmans. Ik ga zeker meer van zijn werk lezen.
Het enige dat rest is de trieste constatering dat de vergelijking die Frank maakte tussen mijn verhaaltjes en het werk van Brusselmans volledig mank gaat na het lezen van dit meesterwerk van Brusselmans. Maar laten we eerlijk zijn: dat wisten we eigenlijk al voordat we het boek hadden opengeslagen. Een amateur zonder publicatie aspiraties moet vooral lekker op z’n blog blijven krassen en niet het idee hebben dat z’n gekras meer waarde heeft dan de warme lucht die door de koeler van zijn server verplaatst wordt.
Mijn vriendelijk dank gaat uit naar Frank voor het lenen van dit geweldige boek.
Tags: boek, boekbespreking, Herman Brusselmans, literatuur, recensie
December 1st, 2007 at 15:16
Nou Ed, het boek heb ik je met alle plezier uitgeleend en ik ben blij dat je ervan genoten hebt. Het siert je dat je zo bescheiden blijft over je eigen literaire kunsten, ik blijf echter een fan van je proza net zoals ik dat van Brusselmans’ proza ben.
Overigens is het helaas wel zo dat niet al zijn boeken dezelfde kwaliteit hebben als deze. Ik heb je heel bewust dit boek uitgeleend, omdat dit toch wel één van zijn meesterwerken is. Ik kan je tevens nog “Ex-Drummer”, en de Guggenheimer trilogie aanbevelen. Mocht je dat willen, dan leen ik je die ook graag uit.